نانۆ ته‌کنۆلۆژی

نانۆ ته‌کنۆلۆژی ژیانی مرۆڤ ده‌گۆڕێت

دانا ابراهیم

نانۆ ته‌کنۆلۆژی

نانۆ ته‌کنۆلۆژی به‌شێکه‌ له‌ زانستی کرده‌یی و ته‌کنیکزانی که‌ دۆزی سه‌ره‌کی بریتیه‌ له‌ راگیرکردنی ماده‌، یان ئامێری بچووکتر له‌ یه‌ک مایکرۆمه‌تر، له‌ ئه‌ندازه‌ی ١ تا ١٠٠ نانۆمه‌تر. «ته‌کنۆلۆژیای نانۆ» (وه‌کوو شه‌پۆلی چواره‌می شۆڕشی پیشه‌سازی) دیارده‌یه‌کی مه‌زنه‌ که‌ رێگای خۆی کردوه‌ته‌وه‌ له‌ ھه‌موو به‌شه‌کانی زانستدا و له‌ ریزی ئه‌و ته‌کنۆلۆژیا نوێیانه‌یه‌ که‌ به‌ خێراییه‌کی به‌رچاو له‌ په‌ره‌سه‌ندندایه‌. له‌ سه‌ره‌تای ساڵه‌کانی ١٩٨٠ی زایینیه‌وه‌ نه‌خشه‌کێشان و پێکھێنانی بیناکان، رۆژ به‌ رۆژ داھێنانی نوێتری به‌ خۆوه‌ بینیوه‌ له‌ رووی مه‌وادی بیناسازیی و ده‌سته‌که‌وتی زیاتر له‌ پته‌ویدا، وه‌رگرتنی شێوه‌، خۆگریی و ھه‌روه‌ھا ھێزی زیاتر به‌ به‌راورد له‌گه‌ڵ مه‌وادی نه‌ریتیدا. «نانۆ ته‌کنۆلۆژی» به‌ روونی زانستێکی په‌یوه‌ندیداره‌ به‌ به‌شه‌کانی دیکه‌ی زانسته‌وه‌ وه‌کوو: پزیشکی، ده‌رمانسازی، به‌یته‌ری، زینده‌زانی،  فیزیا و ته‌نانه‌ت ئه‌ندازیاریی کشتوکاڵ.

مێژووی نانۆ ته‌کنۆلۆژی

نزیکه‌ی ٤٠٠ ساڵ پێش له‌دایکبوونی مه‌سیح، دیمۆکریتۆس (فه‌یله‌سوفی یۆنانی) بۆ پێناسه‌کردنی ووردترین پێکھێنه‌ری ماده‌، بۆ یه‌که‌مین جار ووشه‌ی(گه‌ردیله‌) «ئه‌تۆم»ی به‌کارھێنا که‌ له‌ زمانی یۆنانیدا به‌ مانای دابه‌ش نه‌بوو دێت. به‌م ھۆیه‌وه‌ له‌وانه‌یه‌ بتوانین ئه‌م فه‌یله‌سوفه‌ وه‌کوو باوکی ته‌کنۆلۆژیا و زانستی نانۆ ناوزه‌د بکه‌ین.

به‌ ده‌ستکه‌وتنی نه‌خشه‌کانی پێکھاته‌ی جه‌سته‌ واته‌ رێکخستنی «جین»ه‌کان که‌ «جینۆم» ناو نراون و ھاوکات ده‌ستکه‌وتنی نانۆ ته‌کنۆلۆژی، له‌ درێژماوه‌دا ئاڵوگۆڕێکی فراوان له‌ بوونه‌وه‌ردا روو ده‌دات. به‌رھه‌م ھاتنی ماکی نوێ، رووه‌که‌کان، زیندوه‌ره‌کان و ته‌نانه‌ت مرۆڤیش گۆڕانی به‌سه‌ردا ده‌ێت. کێشه‌ی بینای بوونه‌وه‌ره‌کان له‌ سروشتدا چاره‌سه‌ر ده‌کرێت و به‌ تێکه‌ڵ کردن و تایبه‌تمه‌ندی ئۆرگانیکی رووه‌که‌کان و زینده‌وه‌ران، بوونه‌وه‌ری نوێ به‌ تایبه‌تمه‌ندی نائاسایی و که‌سایه‌تی جیاوازه‌وه‌ دێنه‌ دونیاوه‌. داھاتووی زانسته‌کان و ئه‌ندازیاریی له‌ بواره‌ جۆراوجۆره‌کاندا ده‌گۆڕدرێت بۆ ئاراسته‌ی به‌رھه‌مھێنانی مه‌کینه‌کانی مۆلیکولی(گه‌رد) بۆ ئه‌وه‌ی له‌ کۆتاییدا چه‌نھا کۆمه‌ڵه‌ کارای په‌یوه‌ستی ئۆرگانی و سایبێری پێشکه‌ش بکه‌ن. له‌ ئه‌گه‌رێکی زۆردا، پێش کۆتایی ھه‌زاره‌ی سێیه‌م جه‌سته‌ی مرۆڤه‌کان ھه‌ڵگری جۆره‌ھا ئامێری ده‌ستکرد و دیجیتاڵی ده‌بێت و چی دی مرۆڤه‌کان ئازار نه‌چێژن له‌ نه‌خۆشین، به‌ساڵاچوون، ژانی بڕبڕه‌ی پشت، که‌م ھۆشی و… و له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا توانایی تێگه‌یشتن و شیکردنه‌وه‌ی زانیاری له‌ مێشکیاندا به‌ به‌راورد له‌گه‌ڵ ئه‌مڕۆدا بێکۆتایی ده‌بێت.

کارایی نانۆ ته‌کنۆلۆژی له‌ ژیانی رۆژانه‌دا

به‌رھه‌مھێنانی په‌رده‌ نمایش به‌ روونی زۆره‌وه‌

له‌ په‌رده‌نمایشه‌کانی ئه‌مڕۆدا ژماره‌یه‌کی زۆری پیکسڵ، وێنه‌ پێکده‌ھێنن و به‌ پێی زیادبوونی ژماره‌ی پیکسڵه‌کان چه‌ندایه‌تی و روون بوونی وێنه‌ زیادتر ده‌بێت. به‌ڵام زیاد بوونی ژماره‌ی پیکسڵ له‌ په‌رده‌نمایشه‌ کۆنه‌کاندا ده‌بێته‌ ھۆی قه‌باره‌ی گه‌وره‌تر که‌ کێشه‌ ساز ده‌کات. توێژه‌رانی زانکۆی ئه‌کسفۆرد شێوازێکی نوێیان داھێناوه‌ بۆ به‌رھه‌مھێنانی پیکسڵ به‌ ئه‌ستووری چه‌ند سه‌د نانۆمه‌تره‌وه‌ که‌ ده‌بێته‌ ھۆی به‌رزبوونه‌وه‌ی ١٠٠٠ جاره‌ی کوالێتی وێنه‌وه‌!

به‌رھه‌مھێنانی باتری مۆبایل له‌گه‌ڵ توانای بارگه‌ کردنی خێرا

که‌م ته‌مه‌ن بوونی باتری مۆبایل و پێویست بوونی کاتی زۆر بۆ بارگاوی کردن، کێشه‌یه‌کی گه‌وره‌ی ئه‌مڕۆی ئامێره‌کانی مۆبایله‌. لێکۆڵه‌ران توانیویانه‌ به‌ که‌ڵک وه‌رگرتن له‌ مه‌وادی نانۆ، باتریه‌کی نوێ به‌رھه‌م بھێنن که‌ له‌ ماوه‌ی ٣٠ چرکه‌دا بارگه‌ی ته‌واو وه‌رده‌گرێت.

نانۆ و خواردن

ئه‌و قاپه‌ خواردنانه‌ی به‌ که‌ڵک وه‌رگرتن له‌ ته‌کنۆلۆژیای نانۆ به‌رھه‌م ھاتوون تایبه‌تمه‌ندیه‌کی ئاست به‌رزی میکرۆبکوژییان تێدایه‌. پاراستنی خوارده‌مه‌نیه‌کان له‌ نێو قاپی درووستکراو به‌ گه‌ردی زیوینی نانۆ، ده‌بێته‌ ھۆی به‌رگری کردن له‌ گه‌شه‌ی به‌کتریا تێیدا و درێژکردنه‌وی ماوه‌ی ھه‌ڵگرتنی ئه‌و خوارده‌مه‌نیه‌ له‌ ئاست قاپی ئاساییدا. ئه‌م جۆره‌ قاپانه‌ ده‌توانن میوه‌ و سه‌وزه‌وات، ده‌رمان، نان، په‌نیر، سۆس و گۆشت بێ گۆڕینی تام و ره‌نگ و تایبه‌تمه‌ندی خۆراکیی، بۆ ماوه‌یه‌کی درێژتر بپارێزن.

 ته‌کنۆلۆژیای نانۆ و پزیشکی

له‌ شێوه‌ی چاره‌سه‌ر به‌ ده‌رماندا، کاتێک ماده‌ی کاریگه‌ر ده‌چێته‌ نێو جه‌سته‌وه‌، له‌گه‌ڵ گه‌یشتن به‌ خانه‌ نه‌خۆشه‌کان، خانه‌ ته‌ندروسته‌کانیش ده‌گرێته‌وه‌ و ئه‌مه‌ ده‌بێته‌ ھۆی رێژه‌ی به‌رزی به‌کارھێنانی ده‌رمان و ھه‌روه‌ھا زیان گه‌یاندن به‌ شانه‌ ته‌ندروسته‌کانی جه‌سته‌. توێژه‌ران به‌ که‌ڵک وه‌رگرتن له‌ ته‌کنۆلۆژیای نانۆ سه‌رقاڵی ئافراندنی که‌پسولێکن له‌ ئه‌ندازه‌ی نانۆمه‌تریدا که‌ ده‌توانێت به‌ ووردیی شانه‌ نه‌خۆشه‌کان بناسێته‌وه‌ و به‌ رێکی له‌سه‌ریان بنیشێته‌وه‌ و رێژه‌ی پێویستی ده‌رمانیان پێ بگه‌یه‌نێت.

ته‌کنۆلۆژیای نانۆ رێگا خۆش ده‌کات بۆ درووست کردنی ئه‌ندامی ده‌ستکردی گونجاو له‌گه‌ڵ جه‌سته‌دا و ھه‌روه‌ھا چاره‌، ساز ده‌کات بۆ زۆرێک نه‌خۆشینی بێ ده‌رمان. ھه‌روه‌ھا توێژه‌ران سه‌باره‌ت به‌ شێرپه‌نجه‌، سه‌رقاڵن له‌ ئافراندنی «نانۆ ته‌نۆلکه‌»کاندا که‌ له‌ چرکه‌ساتی چوونه‌ نێو له‌شدا، شانه‌ی شێرپه‌نجه‌(ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر چه‌ند خانه‌یه‌کیش بێت) ده‌ناسنه‌وه‌ و بن بڕیان ده‌که‌ن. ئه‌مه‌یش ده‌بیته‌ ھۆی ئه‌وه‌ی شانه‌کانی شێرپه‌نجه‌ له‌ ھه‌مان رۆژه‌کانی سه‌ره‌تای پێکھاتندا، بناسرێنه‌وه‌ و له‌ نێو ببرێن. به‌ گشتیی له‌ ساڵانی داھاتوودا، به‌رگریی، ناسینه‌وه‌ و چاره‌سه‌ری نه‌خۆشینه‌کان زۆر جیاواز ده‌بێت له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌یدا ئه‌مڕۆ به‌ زانستی پزیشکی ده‌ناسرێته‌وه‌.

ته‌کنۆلۆژیای نانۆ و پێشبینی بوومه‌له‌رزه‌

پێویسته‌ به‌کارھێنانی ته‌ڵه‌زمی نانۆ و داکۆکی له‌سه‌ر ئافراندنی ئه‌م جۆره‌ ئامێرانه‌ بکرێته‌ جێی سه‌رنج له‌ لایه‌ن بوومه‌له‌رزه‌ ناسانه‌وه‌. به‌ گشتیی زۆرێک له‌ زانیاریه‌ تۆمار کراوه‌کانی بوومه‌له‌رزه‌ بچووکه‌کان پشتگوێ ده‌خرێن و زیاتر سه‌رنج ده‌درێته‌ رووداوه‌ مه‌زنه‌کان که‌ له‌ ئاستێکی دیاریکراو به‌رزترن. له‌ ئه‌م شێوه‌ نوێیه‌دا به‌ دیزاین کردنی ته‌ڵه‌زمی تایبه‌ت، له‌رینه‌وه‌کانی زه‌وی له‌ ئاستی زۆر نزمدا تۆمار ده‌کرێن و که‌ڵک وه‌رده‌گیرێت له‌ ئه‌م زانیاریانه‌ بۆ پێکھێنانی سه‌رمه‌شقگه‌لێک بۆ ھه‌ڵسه‌نگاندنی ھه‌ڵسوکه‌وتی زه‌وی و پێشزانینی ئه‌گه‌ری بوومه‌له‌رزه‌ مه‌زنه‌کان.

که‌ره‌سته‌ و قوماشه‌کان: دژی په‌ڵه‌ و دژی چرچ بوون

کۆمپانیایه‌ک به‌ زیاد کردنی پێکھاته‌ی مۆلیکولی(گه‌رد) بۆ ریشاڵی جۆری که‌تان توانیویه‌تی‌ ده‌زوویه‌ک درووست بکات که‌ شلاو و په‌ڵه‌ به‌سه‌ریدا ده‌ڕوات و نایگرێته‌ خۆ. کاتێک بۆ نموونه‌ قاوه‌ ده‌ڕژێته‌ سه‌ر پانتۆڵێکی سپی ره‌نگ، به‌ شێوه‌یه‌کی سه‌رسووڕھێنه‌ر به‌سه‌ریدا جووڵه‌ ده‌کات و رایناکێشێته‌ خۆ! رووی ئه‌م جۆره‌ قوماشه‌ بریتیه‌ له‌ به‌رزونزمییه‌کی زۆڕ ووردی نانۆ که‌ رێده‌گرێت له‌ پێوه‌ نووسانی ته‌پوتۆز و دیکه‌ی ئالوده‌ییه‌کان به‌سه‌ر قوماشه‌که‌دا.

Show More
error: Content is protected !!
Close
Close